Egzamin resortowy MSZ z języka angielskiego – jak wygląda i jak się przygotować?

Egzamin resortowy MSZ z języka angielskiego nie sprawdza wyłącznie znajomości gramatyki i słownictwa. Wymaga tłumaczenia tekstu z języka polskiego na angielski, stworzenia rozbudowanej wypowiedzi pisemnej, rozwiązania testu gramatyczno-leksykalnego, zrozumienia nagrania oraz swobodnego komentowania zagadnień ogólnych i społeczno-politycznych.

To połączenie kilku różnych kompetencji, które trzeba wykorzystać pod presją czasu. Jak dokładnie wygląda egzamin, kto może do niego przystąpić i czym różni się wynik na poziomie B2 od poziomu C1?

Informacje przedstawione w artykule są aktualne na dzień jego publikacji. Terminy, opłaty i zasady organizacyjne mogą się zmieniać, dlatego przed zgłoszeniem należy sprawdzić aktualny komunikat na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Czym jest egzamin resortowy MSZ?

Egzamin resortowy MSZ służy do potwierdzenia znajomości języka obcego na poziomie B2 albo C1 według Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego (CEFR).

Jest organizowany przez Akademię Dyplomatyczną Ministerstwa Spraw Zagranicznych i przeprowadzany przez Komisję Egzaminacyjną MSZ. Zdanie egzaminu zostaje potwierdzone zaświadczeniem podpisanym przez szefa Służby Zagranicznej.

Egzamin ma charakter resortowy. Nie jest to to samo co powszechnie dostępne egzaminy Cambridge, IELTS, TOEFL czy certyfikaty językowe organizowane przez inne instytucje.

Aktualne informacje o terminach, opłatach i zapisach są publikowane na stronie Egzaminy resortowe z języków obcych.

Kto może przystąpić do egzaminu?

Zgodnie z zasadami MSZ do egzaminu resortowego mogą przystąpić:

• pracownicy Ministerstwa Spraw Zagranicznych;

• pracownicy jednostek podległych Ministrowi Spraw Zagranicznych;

• członkowie rodzin tych pracowników;

• osoby przygotowujące się do wyjazdu na placówkę zagraniczną;

• inne osoby niebędące pracownikami resortu, które uzyskają zgodę Szefa Służby Zagranicznej.

Oznacza to, że egzamin nie jest automatycznie dostępny dla każdej zainteresowanej osoby. Kandydat spoza MSZ powinien wcześniej upewnić się, czy może uzyskać zgodę na udział w wybranej sesji.

Samo ukończenie kursu przygotowawczego nie oznacza dopuszczenia do egzaminu. Kurs rozwija kompetencje potrzebne w jego formule, natomiast decyzję w sprawie udziału podejmują właściwe jednostki MSZ.

Poziom B2 czy C1 – jak ustalany jest wynik?

Egzamin nie jest przeprowadzany w dwóch całkowicie odmiennych formułach. Ten sam zestaw zadań pozwala określić, czy osoba zdająca wykazała się znajomością języka na poziomie B2 czy C1.

Aby uzyskać wynik:

• B2, trzeba zdobyć co najmniej 55% możliwych punktów z części pisemnej i co najmniej 55% z części ustnej;

• C1, trzeba zdobyć co najmniej 75% możliwych punktów z części pisemnej i co najmniej 75% z części ustnej.

Do części ustnej dopuszczana jest osoba, która uzyskała co najmniej 55% punktów w części pisemnej.

Jeżeli kandydat przygotowuje się do poziomu C1, nie wystarczy mu wysoki wynik sumaryczny. Próg 75% trzeba osiągnąć osobno w części pisemnej i ustnej.

Jak wygląda część pisemna egzaminu resortowego MSZ?

Część pisemna trwa 150 minut i składa się z trzech segmentów:

1. tłumaczenia tekstu z języka polskiego na język angielski;

2. wypowiedzi pisemnej w języku angielskim;

3. testu gramatyczno-leksykalnego.

Podczas egzaminu nie można korzystać ze słowników, glosariuszy ani innych własnych materiałów. To istotna różnica w porównaniu z egzaminem na tłumacza przysięgłego, podczas którego dopuszczalne są określone materiały papierowe.

Tłumaczenie z języka polskiego na angielski

Pierwszy segment polega na przetłumaczeniu na język angielski polskiego tekstu o objętości około dwóch trzecich znormalizowanej strony. Znormalizowana strona według zarządzenia MSZ zawiera 1800 znaków ze spacjami.

Tekst może stanowić logiczną całość albo składać się z niepowiązanych ze sobą zdań.

Za tłumaczenie można otrzymać maksymalnie 50 punktów. Punkty są odejmowane między innymi za:

• pominięcie fragmentu;

• błędy rzeczowe;

• nieprecyzyjne oddanie sensu;

• błędy językowe;

• błędy stylistyczne;

• błędy ortograficzne.

To zadanie sprawdza nie tylko słownictwo, ale również umiejętność odejścia od dosłownych konstrukcji w języku polskim i stworzenia naturalnego, precyzyjnego tekstu angielskiego.

Wypowiedź pisemna

Drugi segment polega na napisaniu po angielsku wypowiedzi o objętości około jednej znormalizowanej strony na jeden z zadanych tematów.

Za wypowiedź można otrzymać maksymalnie 50 punktów. Połowa punktów jest przyznawana za bogactwo słownictwa i stosowanie bardziej złożonych struktur, a połowa za poprawność gramatyczną i ortograficzną.

Komisja bierze pod uwagę także:

• spójność tekstu;

• logiczną organizację wypowiedzi;

• rozwinięcie argumentacji;

• adekwatność słownictwa;

• styl;

• umiejętność sformułowania wniosków.

Na poziomie C1 nie wystarczy pisać tekstu bez podstawowych błędów. Potrzebne są swoboda w budowaniu argumentacji, precyzja, różnorodność struktur i świadome operowanie rejestrem.

Test gramatyczno-leksykalny

Trzeci segment obejmuje tekst zawierający 20 luk. Do każdej luki podano cztery możliwe odpowiedzi.

Połowa zadań sprawdza słownictwo, a połowa gramatykę. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymuje się 1 punkt, dlatego za cały segment można zdobyć maksymalnie 20 punktów.

Zadania mogą sprawdzać między innymi:

• kolokacje;

• przyimki;

• czasowniki frazowe;

• spójniki;

• związki frazeologiczne;

• formy czasowników;

• następstwo czasów;

• okresy warunkowe;

• stronę bierną;

• mowę zależną;

• struktury charakterystyczne dla języka formalnego.

Test wymaga nie tylko znajomości reguł, lecz także wyczucia tego, który wariant jest naturalny w konkretnym kontekście.

Ile punktów można zdobyć z części pisemnej?

Maksymalna liczba punktów wynosi 120:

• tłumaczenie – 50 punktów;

• wypowiedź pisemna – 50 punktów;

• uzupełnianie luk – 20 punktów.

Każda część ma więc inne znaczenie, ale tłumaczenie i pisanie łącznie odpowiadają za zdecydowaną większość wyniku.

Jak wygląda część ustna?

Część ustna trwa nie dłużej niż 20 minut. Składa się z dwóch zasadniczych elementów:

1. przekazania i skomentowania po angielsku treści wysłuchanego nagrania;

2. rozmowy z Komisją na tematy ogólne.

Nagranie dotyczy tematyki społeczno-politycznej albo ogólnej, trwa od około półtorej do dwóch minut i jest odtwarzane dwukrotnie.

Zadanie nie polega wyłącznie na odtworzeniu zapamiętanych zdań. Kandydat powinien:

• wychwycić główną tezę;

• rozpoznać najważniejsze informacje;

• zrozumieć zależności pomiędzy faktami;

• uporządkować treść;

• przekazać ją własnymi słowami;

• sformułować komentarz;

• odpowiedzieć na pytania Komisji;

• płynnie przejść do dalszej rozmowy.

Wypowiedź powinna być samodzielna, logiczna i komunikatywna. Na poziomie C1 oczekuje się swobodnego reagowania, rozbudowanego słownictwa i sprawnego argumentowania również wtedy, gdy pytanie nie było wcześniej przewidziane.

Co jest oceniane podczas części ustnej?

Za część ustną można otrzymać maksymalnie 120 punktów. Komisja ocenia cztery obszary:

• rozumienie tekstu;

• słownictwo;

• poprawność gramatyczną i fonetyczną;

• płynność i komunikatywność.

Za każdy obszar można uzyskać maksymalnie 30 punktów.

Rozumienie tekstu

Liczy się nie tylko wychwycenie ogólnego tematu, ale również poprawne zrozumienie szczegółów, stanowisk, przyczyn i konsekwencji przedstawionych w nagraniu.

Słownictwo

Komisja ocenia zakres słownictwa, jego adekwatność oraz kontrolę nad używanymi wyrażeniami. Na poziomie C1 kandydat powinien swobodnie parafrazować i unikać ciągłego powtarzania tych samych słów.

Poprawność gramatyczna i fonetyczna

Oceniane są poprawność struktur, wymowa i intonacja. Pojedyncza pomyłka nie musi przesądzać o wyniku, ale liczne błędy wpływające na jasność wypowiedzi znacząco obniżają jej ocenę.

Płynność i komunikatywność

Dobra wypowiedź powinna być spójna, prowadzona w naturalnym tempie i zrozumiała dla rozmówców. Nadmiernie długie pauzy, urywane zdania i trudność w rozwijaniu odpowiedzi ograniczają wynik.

Jakiej tematyki można się spodziewać?

Przepisy nie wprowadzają zamkniętego katalogu tematów. Część ustna może dotyczyć zagadnień ogólnych i społeczno-politycznych, a zadania pisemne mogą obejmować różnorodne obszary.

W przygotowaniu warto pracować z materiałami dotyczącymi między innymi:

• stosunków międzynarodowych;

• Unii Europejskiej;

• dyplomacji i współpracy międzynarodowej;

• bezpieczeństwa;

• migracji;

• praw człowieka;

• gospodarki i handlu;

• energetyki;

• zmian klimatycznych;

• nowych technologii;

• dezinformacji i mediów;

• edukacji i rynku pracy;

• problemów społecznych;

• administracji publicznej.

Nie chodzi o opanowanie encyklopedycznej wiedzy w każdym obszarze. Kandydat powinien jednak potrafić zrozumieć materiał, uporządkować informacje, przedstawić stanowisko i uzasadnić je w języku angielskim.

Dlaczego egzamin sprawia trudność?

Największym wyzwaniem jest połączenie kilku umiejętności w ograniczonym czasie.

Do częstych problemów należą:

• dosłowne tłumaczenie polskich konstrukcji;

• brak naturalnych angielskich kolokacji;

• zbyt ubogie słownictwo w wypowiedzi pisemnej;

• poprawny, ale bardzo prosty język niepozwalający uzyskać poziomu C1;

• brak wyraźnej tezy i uporządkowanej argumentacji;

• tracenie zbyt dużej ilości czasu na tłumaczenie;

• pozostawienie zbyt mało czasu na korektę;

• odtwarzanie pojedynczych zdań z nagrania bez pokazania jego głównego sensu;

• przejście bezpośrednio do opinii bez wcześniejszego streszczenia;

• trudność w spontanicznym reagowaniu na pytania Komisji;

• stres powodujący skracanie odpowiedzi i rezygnację z bardziej złożonych struktur.

Samo wykonywanie testów gramatycznych nie przygotuje do tłumaczenia, pisania i części ustnej. Z kolei swobodna konwersacja nie wystarczy, jeśli kandydat ma problemy z precyzją języka, argumentacją albo formalnym stylem pisemnym.

Jak przygotować się do części pisemnej?

Ćwicz tłumaczenie bez słownika

Na egzaminie nie można korzystać z własnych materiałów. Podczas przygotowania warto więc stopniowo ograniczać pomoc słowników i ćwiczyć podejmowanie decyzji na podstawie posiadanej wiedzy.

Po wykonaniu zadania należy wrócić do tekstu, sprawdzić problematyczne miejsca i zapisać:

• przydatne kolokacje;

• naturalne odpowiedniki polskich konstrukcji;

• typowe błędy;

• alternatywne sposoby sformułowania zdania;

• słownictwo instytucjonalne i publiczne.

Pisz według określonej struktury

Wypowiedź pisemna powinna mieć wyraźny plan:

1. wprowadzenie i przedstawienie problemu;

2. sformułowanie tezy albo stanowiska;

3. rozwinięcie argumentów;

4. uwzględnienie innej perspektywy;

5. sformułowanie wniosku.

Przed rozpoczęciem pisania warto poświęcić kilka minut na przygotowanie planu. Pozwala to uniknąć powtórzeń, niespójności i nagłego zakończenia tekstu.

Ucz się języka w kontekście

Zamiast zapamiętywać pojedyncze słowa, zapisuj całe połączenia i modele zdań, na przykład wyrażenia potrzebne do:

• przedstawiania stanowiska;

• porównywania argumentów;

• wskazywania przyczyn i konsekwencji;

• wyrażania zastrzeżeń;

• omawiania danych;

• formułowania rekomendacji;

• podsumowywania.

Analizuj błędy gramatyczne

Po rozwiązaniu testu nie wystarczy sprawdzić liczbę punktów. Przy każdej błędnej odpowiedzi należy ustalić:

• dlaczego wybrany wariant był niepoprawny;

• jaka reguła albo kolokacja decydowała o rozwiązaniu;

• czy problem dotyczył gramatyki, znaczenia czy rejestru;

• w jakich innych kontekstach może pojawić się podobna konstrukcja.

Jak przygotować się do części ustnej?

Rozwijaj skuteczne notowanie

Podczas słuchania zapisuj przede wszystkim:

• główny temat;

• stanowisko osoby mówiącej;

• najważniejsze argumenty;

• dane i przykłady;

• przyczyny i skutki;

• przeciwstawienia;

• końcowy wniosek.

Notatki nie powinny być pełnym zapisem nagrania. Mają umożliwić odtworzenie jego struktury i sensu.

Oddziel streszczenie od komentarza

Dobra odpowiedź może przebiegać według schematu:

1. przedstawienie tematu nagrania;

2. przekazanie głównej tezy;

3. omówienie kluczowych informacji;

4. wskazanie wniosków;

5. przejście do własnego komentarza;

6. uzasadnienie opinii;

7. odpowiedź na pytania Komisji.

Takie uporządkowanie pomaga uniknąć chaotycznego mieszania treści nagrania z własnymi poglądami.

Ćwicz wypowiedzi bez gotowego skryptu

Na egzaminie pytania mogą dotyczyć różnych tematów, dlatego przygotowanie gotowych wypowiedzi do zapamiętania nie wystarczy. Warto ćwiczyć reagowanie na nieprzewidziane pytania, rozwijanie odpowiedzi i przedstawianie argumentów z kilku perspektyw.

Nagrywaj swoje odpowiedzi

Nagranie pozwala usłyszeć:

• nadmiernie długie pauzy;

• powtarzane słowa;

• urywane zdania;

• problemy z wymową;

• błędy gramatyczne;

• brak logicznych łączników;

• zbyt szybkie albo zbyt wolne tempo.

Korzystaj z oficjalnych arkuszy MSZ

Ministerstwo Spraw Zagranicznych publikuje przykładowe testy z wcześniejszych sesji egzaminu resortowego, w tym arkusze i klucze z języka angielskiego.

Warto wykorzystać je do:

• poznania rzeczywistego poziomu trudności;

• analizy konstrukcji zadań;

• sprawdzenia typowej długości tekstów;

• zidentyfikowania własnych luk;

• wykonania pełnej próby na czas;

• poznania sposobu formułowania poleceń.

Samo rozwiązanie arkusza jednak daje tylko ograniczoną informację. W tłumaczeniu i wypowiedzi pisemnej szczególnie potrzebna jest szczegółowa ocena jakości języka, argumentacji, stylu i naturalności konstrukcji.

Jak zaplanować przygotowanie?

1. Wykonaj diagnozę

Rozwiąż zadania odpowiadające wszystkim częściom egzaminu. Osobno oceń tłumaczenie, pisanie, gramatykę i słownictwo, rozumienie nagrania oraz wypowiedź ustną.

2. Ustal docelowy poziom

Przygotowanie do wyniku B2 różni się od przygotowania do wyniku C1. Na poziomie C1 potrzebne są większa precyzja, bardziej rozbudowane słownictwo, bardziej złożone struktury i swobodniejsza argumentacja.

3. Pracuj nad najsłabszymi obszarami

Nie dziel czasu po równo, jeśli jeden segment wyraźnie obniża wynik. Plan powinien wynikać z diagnozy, a nie z ogólnego podręcznika.

4. Łącz kompetencje

Ten sam materiał może służyć do:

• ćwiczenia słuchania;

• sporządzenia notatek;

• przygotowania streszczenia;

• sformułowania komentarza;

• napisania krótkiej wypowiedzi;

• zgromadzenia słownictwa;

• przeprowadzenia rozmowy.

5. Wykonuj zadania na czas

W końcowej fazie przygotowania potrzebne są pełne próby części pisemnej oraz symulacje rozmowy z komisją. Wiedza językowa musi zostać połączona ze strategią zarządzania czasem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każdy może zapisać się na egzamin resortowy MSZ?

Nie. Pracownicy MSZ, pracownicy jednostek podległych oraz członkowie ich rodzin mogą przystępować na zasadach określonych przez resort. Osoby spoza MSZ potrzebują zgody szefa Służby Zagranicznej.

Czy przed egzaminem wybieram poziom B2 albo C1?

Egzamin pozwala określić poziom na podstawie uzyskanego wyniku. Do B2 potrzebne jest co najmniej 55% punktów z każdej części, a do C1 co najmniej 75% punktów z części pisemnej i ustnej.

Jaki wynik dopuszcza się do części ustnej?

Do części ustnej dopuszczana jest osoba, która zdobyła co najmniej 55% punktów z części pisemnej.

Czy na części pisemnej można korzystać ze słownika?

Nie. Można posługiwać się wyłącznie materiałami dostarczonymi przez Komisję.

Ile trwa egzamin?

Część pisemna trwa 150 minut. Część ustna trwa maksymalnie 20 minut i odbywa się w innym terminie.

Jak często odbywa się egzamin?

Zgodnie z zarządzeniem egzamin resortowy organizuje się nie rzadziej niż 2 razy w roku, ale egzamin z danego języka odbywa się w zależności od liczby zainteresowanych oraz decyzji organizacyjnych MSZ.

Ile kosztuje egzamin?

Opłaty są aktualizowane co roku i zależą od kategorii osoby zdającej. W 2026 roku wynoszą 150 zł dla pracowników resortu i członków ich rodzin, 350 zł dla określonych osób przygotowujących się do wyjazdu na placówkę oraz 550 zł dla pozostałych osób spoza resortu, które otrzymały zgodę Szefa Służby Zagranicznej. Aktualne kwoty należy sprawdzić na stronie MSZ.

Czy można się odwołać od wyniku?

Oceny części pisemnej i ustnej są ostateczne. Zdający ma jednak prawo do wglądu do swoich materiałów z części pisemnej po upływie 7 dni od zakończenia egzaminu. Nie może ich kopiować ani fotografować, ale może sporządzać odręczne notatki.

Przygotowujesz się do egzaminu resortowego MSZ?

Prowadzę indywidualne przygotowanie online do egzaminu resortowego MSZ z języka angielskiego na poziomach B2 i C1.

Podczas zajęć pracujemy nad:

• tłumaczeniem z języka polskiego na angielski;

• naturalnością i precyzją języka;

• budowaniem wypowiedzi pisemnej;

• argumentacją;

• gramatyką i słownictwem;

• rozumieniem nagrań;

• skutecznym notowaniem;

• streszczaniem i komentowaniem;

• rozmową z Komisją;

• zadaniami wykonywanymi na czas.

Rozpoczynamy przygotowanie od diagnozy umiejętności pisemnych i ustnych. Na jej podstawie ustalamy program dopasowany do Twojego poziomu, planowanego wyniku oraz terminu egzaminu.

A może przygotowujesz się do egzaminu resortowego MSWiA?

Egzaminy MSZ i MSWiA nie mają tej samej formuły. Różnią się rodzajem zadań, zakresem sprawdzanych kompetencji oraz sposobem przeprowadzania części ustnej i pisemnej.

Jeżeli interesuje Cię egzamin MSWiA, wybierz program przygotowania opracowany specjalnie z myślą o jego wymaganiach.

Szkolenia mają charakter niezależny i nie są organizowane ani autoryzowane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych ani przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Kontakt

tel. +48 607 08 08 40

e-mail: office@martamamet.com

www.martamamet.com