Tłumaczenie poświadczone (przysięgłe) – czym jest i kiedy jest potrzebne?

Potrzebujesz przedstawić polski dokument za granicą albo zagraniczny dokument w polskim urzędzie? W takiej sytuacji instytucja może wymagać tłumaczenia wykonanego przez tłumacza przysięgłego.

W codziennym języku spotykamy określenia „tłumaczenie przysięgłe”, „tłumaczenie uwierzytelnione” i „tłumaczenie poświadczone”. Czy oznaczają dokładnie to samo? Kiedy zwykłe tłumaczenie nie wystarczy? Czy tłumaczenie można zamówić na podstawie skanu i czy zawsze trzeba odbierać je w wersji papierowej?

Tłumaczenie poświadczone, przysięgłe czy uwierzytelnione?

Oficjalnym terminem stosowanym w polskich przepisach jest „tłumaczenie poświadczone”. Określenie „tłumaczenie przysięgłe” jest powszechnie używane przez klientów i instytucje, natomiast „tłumaczenie uwierzytelnione” również występuje w języku potocznym.

Wszystkie trzy nazwy są zazwyczaj rozumiane jako tłumaczenie poświadczone przez osobę posiadającą uprawnienia tłumacza przysięgłego. W korespondencji urzędowej i opisach usług najlepiej jednak posługiwać się terminem „tłumaczenie poświadczone”.

Czym jest tłumaczenie poświadczone?

Tłumaczenie poświadczone to przekład sporządzony albo sprawdzony i poświadczony przez tłumacza przysięgłego wpisanego na listę prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości.

Tłumacz przysięgły może:

• sporządzać i poświadczać tłumaczenia z języka obcego na polski;

• sporządzać i poświadczać tłumaczenia z języka polskiego na obcy;

• sprawdzać i poświadczać tłumaczenia wykonane przez inne osoby;

• sporządzać i poświadczać odpisy dokumentów w języku obcym;

• wykonywać tłumaczenia ustne.

Zakres uprawnień oraz obowiązków tłumacza określa ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego.

Co właściwie poświadcza tłumacz przysięgły?

Tłumacz przysięgły poświadcza zgodność sporządzonego przekładu z treścią przedstawionego dokumentu. Nie potwierdza jednak, że sam dokument źródłowy jest autentyczny ani że informacje w nim zawarte są prawdziwe.

To ważne rozróżnienie. Tłumaczenie poświadczone nie zastępuje oryginału i nie uzyskuje statusu dokumentu źródłowego. Jest to odrębny dokument zawierający profesjonalny, poświadczony przekład przedstawionej treści.

W tłumaczeniu uwzględnia się nie tylko tekst główny, lecz także istotne elementy dokumentu, między innymi:

• pieczęcie i stemple;

• podpisy;

• odręczne dopiski;

• skreślenia i poprawki;

• oznaczenia urzędowe;

• elementy graficzne mające znaczenie dla treści;

• fragmenty nieczytelne lub uszkodzone.

Tłumacz opisuje te elementy w sposób umożliwiający odbiorcy zrozumienie struktury i charakteru dokumentu.

Jak rozpoznać tłumaczenie poświadczone?

Na tłumaczeniu poświadczonym znajduje się formuła poświadczająca zawierająca między innymi informację o tym, czy przekład wykonano z:

• oryginału;

• kopii;

• skanu;

• odpisu;

• tłumaczenia;

• dokumentu poświadczonego lub niepoświadczonego.

Tłumaczenie otrzymuje również numer, pod którym zostało odnotowane w repertorium tłumacza przysięgłego.

Wersja papierowa jest opatrzona podpisem i urzędową pieczęcią tłumacza. Pieczęć zawiera imię i nazwisko, wskazanie języka oraz numer pozycji tłumacza na liście Ministerstwa Sprawiedliwości.

Tłumaczenie w postaci elektronicznej może zostać poświadczone kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Tłumaczenie zwykłe a poświadczone – najważniejsze różnice

Tłumaczenie zwykłe może zostać wykonane przez tłumacza nieposiadającego uprawnień państwowych. Jest odpowiednie między innymi w przypadku tekstów informacyjnych, korespondencji, materiałów marketingowych, stron internetowych, instrukcji czy dokumentów przeznaczonych wyłącznie do użytku wewnętrznego.

Tłumaczenie poświadczone:

• wykonuje albo sprawdza tłumacz przysięgły;

• zawiera formułę poświadczającą i numer repertorium;

• w wersji papierowej jest opatrzone podpisem i pieczęcią;

• w wersji elektronicznej może być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym;

• może być wymagane przez urząd, sąd, uczelnię albo inną instytucję;

• uwzględnia formalne zasady opisu dokumentu i jego elementów.

To instytucja, w której dokument zostanie złożony, decyduje, czy wystarczy zwykłe tłumaczenie, czy konieczne będzie tłumaczenie poświadczone.

Kiedy potrzebne jest tłumaczenie poświadczone?

Tłumaczenie poświadczone jest najczęściej potrzebne wtedy, gdy dokument ma zostać wykorzystany w postępowaniu urzędowym, sądowym, administracyjnym, edukacyjnym lub zawodowym.

Do dokumentów często przekazywanych do tłumaczenia poświadczonego należą:

Dokumenty Urzędu Stanu Cywilnego

• akty urodzenia;

• akty małżeństwa;

• akty zgonu;

• zaświadczenia o stanie cywilnym;

• dokumenty potrzebne do zawarcia małżeństwa.

Dokumenty edukacyjne

• świadectwa szkolne;

• dyplomy;

• suplementy do dyplomów;

• wykazy ocen;

• zaświadczenia o ukończeniu studiów;

• certyfikaty potwierdzające kwalifikacje.

Dokumenty sądowe i administracyjne

• wyroki i postanowienia;

• pozwy;

• decyzje administracyjne;

• wezwania;

• zaświadczenia;

• dokumenty dotyczące postępowań sądowych;

• dokumenty wydawane przez organy administracji.

Dokumenty notarialne i prawne

• akty notarialne;

• pełnomocnictwa;

• testamenty;

• umowy;

• oświadczenia;

• dokumenty dotyczące spadku;

• dokumenty związane z zakupem lub sprzedażą nieruchomości.

Dokumenty samochodowe

• dowody rejestracyjne;

• umowy kupna-sprzedaży;

• faktury;

• karty pojazdu;

• zaświadczenia techniczne;

• dokumenty potrzebne do rejestracji pojazdu.

Dokumenty medyczne

• zaświadczenia lekarskie;

• wyniki badań;

• historie leczenia;

• wypisy ze szpitala;

• orzeczenia medyczne.

Dokumenty firmowe i zawodowe

• dokumenty rejestrowe spółek;

• umowy o pracę;

• świadectwa pracy;

• zaświadczenia o zatrudnieniu;

• dokumenty finansowe;

• pełnomocnictwa firmowe;

• certyfikaty zawodowe.

Nie oznacza to, że każdy dokument należący do jednej z tych kategorii zawsze wymaga poświadczonego tłumaczenia. Przed zleceniem warto potwierdzić wymagania bezpośrednio w instytucji, która będzie przyjmowała dokument.

Czy tłumaczenie można wykonać na podstawie skanu?

Tak, tłumaczenie poświadczone może zostać wykonane na podstawie czytelnego skanu lub kopii. W formule poświadczającej tłumacz zaznaczy jednak, że podstawą przekładu nie był przedstawiony oryginał.

Niektóre urzędy i instytucje akceptują takie rozwiązanie, a inne wymagają tłumaczenia sporządzonego po okazaniu oryginału. Dlatego przed złożeniem zlecenia najlepiej zapytać odbiorcę dokumentu:

• czy tłumaczenie może zostać wykonane na podstawie skanu;

• czy tłumacz musi zobaczyć oryginał;

• czy wymagane jest przedstawienie oryginału razem z tłumaczeniem.

Skan przesłany do wyceny powinien obejmować wszystkie strony dokumentu, również puste strony zawierające pieczęcie, adnotacje albo inne oznaczenia.

Czy tłumaczenie poświadczone może być elektroniczne?

Tak. Tłumacz przysięgły może poświadczyć tłumaczenie elektroniczne za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego.

Takie tłumaczenie jest plikiem elektronicznym, którego autentyczność i integralność można zweryfikować. Nie jest nim natomiast zwykły skan papierowego tłumaczenia z widoczną pieczęcią i podpisem.

Przed zamówieniem wersji elektronicznej należy upewnić się, że instytucja przyjmująca dokument ją akceptuje. Niektóre urzędy nadal wymagają egzemplarza papierowego.

Czy tłumaczenie poświadczone wymaga apostille?

Tłumaczenie poświadczone i apostille to dwie różne kwestie.

Tłumacz odpowiada za przekład dokumentu, natomiast apostille służy do potwierdzenia pochodzenia określonego dokumentu urzędowego na potrzeby obrotu międzynarodowego. W zależności od rodzaju dokumentu, kraju przeznaczenia i wymagań odbiorcy może być konieczne uzyskanie apostille albo przeprowadzenie innej procedury legalizacyjnej.

Przed rozpoczęciem tłumaczenia warto ustalić:

• czy dokument wymaga apostille;

• czy apostille należy uzyskać przed wykonaniem tłumaczenia;

• czy sama klauzula apostille również ma zostać przetłumaczona;

• czy instytucja przyjmująca dokument ma dodatkowe wymagania.

Jak przygotować dokument do wyceny?

Aby uzyskać dokładną wycenę, prześlij czytelny skan albo zdjęcia wszystkich stron dokumentu. Sam opis rodzaju dokumentu zazwyczaj nie wystarcza, ponieważ cena zależy od rzeczywistej objętości i stopnia złożoności tekstu.

W wiadomości podaj:

1. z jakiego języka i na jaki język ma zostać wykonane tłumaczenie;

2. w jakim kraju i w jakiej instytucji dokument zostanie wykorzystany;

3. jaki jest oczekiwany termin;

4. czy potrzebujesz wersji papierowej, elektronicznej czy obu;

5. ile egzemplarzy ma zostać przygotowanych;

6. czy możesz przedstawić oryginał dokumentu;

7. czy dokument posiada apostille albo inne klauzule wymagające tłumaczenia.

Przed przesłaniem dokumentu sprawdź również poprawność imion, nazwisk, dat, numerów i pozostałych danych. Tłumacz musi odtworzyć treść dokumentu źródłowego i nie może samodzielnie poprawiać informacji w nim zawartych.

Od czego zależy cena tłumaczenia poświadczonego?

W przypadku zleceń składanych przez klientów prywatnych i firmy cena jest ustalana pomiędzy tłumaczem a zleceniodawcą. Nie obowiązuje jeden wspólny cennik dla wszystkich tłumaczy.

Stawki określane przez ministra sprawiedliwości dotyczą szczególnych czynności wykonywanych na żądanie sądu, prokuratora, policji i organów administracji publicznej.

Na cenę zlecenia prywatnego mogą wpływać:

• objętość tekstu po tłumaczeniu;

• kierunek tłumaczenia;

• stopień specjalizacji dokumentu;

• czytelność i jakość materiału źródłowego;

• liczba elementów wymagających opisu;

• termin realizacji;

• liczba zamawianych egzemplarzy;

• forma przekazania gotowego tłumaczenia.

Dokładna wycena jest możliwa po zapoznaniu się z kompletnym dokumentem.

Jak sprawdzić uprawnienia tłumacza?

Lista tłumaczy przysięgłych jest prowadzona przez ministra sprawiedliwości i jest publicznie dostępna w wyszukiwarce tłumaczy przysięgłych.

Można w niej wyszukiwać tłumaczy według języka, nazwiska, województwa i miejscowości. Wpis na liście potwierdza posiadanie uprawnień do wykonywania zawodu w zakresie wskazanego języka.

Najczęściej zadawane pytania

Czy tłumaczenie poświadczone i przysięgłe oznaczają to samo?

W języku potocznym tak. Oficjalnym terminem stosowanym w polskiej ustawie jest „tłumaczenie poświadczone”.

Czy tłumacz poświadcza autentyczność dokumentu?

Nie. Tłumacz poświadcza zgodność przekładu z przedstawionym dokumentem, ale nie potwierdza autentyczności ani prawdziwości dokumentu źródłowego.

Czy zawsze trzeba dostarczyć oryginał?

Nie zawsze. Tłumaczenie może zostać wykonane na podstawie skanu lub kopii, ale informacja o rodzaju dokumentu źródłowego znajdzie się w formule poświadczającej. Instytucja przyjmująca dokument może wymagać tłumaczenia wykonanego po okazaniu oryginału.

Czy mogę otrzymać tłumaczenie pocztą elektroniczną?

Tak, jeśli zostanie ono poświadczone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Zwykły skan papierowego tłumaczenia nie jest elektronicznym tłumaczeniem poświadczonym.

Czy ceny tłumaczeń przysięgłych są wszędzie takie same?

Nie. W przypadku klientów prywatnych i firm cena jest ustalana ze zleceniodawcą. Stawki urzędowe mają zastosowanie do określonych zleceń wykonywanych na żądanie uprawnionych organów.

Jak długo trwa wykonanie tłumaczenia?

Termin zależy od objętości, rodzaju dokumentu, kierunku językowego oraz aktualnej dostępności tłumacza. Krótkie dokumenty mogą być realizowane szybciej, natomiast rozbudowana dokumentacja wymaga odpowiednio dłuższego terminu realizacji.

Czy tłumaczenie poświadczone jest potrzebne za granicą?

Może być potrzebne, ale wymagania różnią się w zależności od kraju i instytucji. Przed zleceniem należy ustalić, czy odbiorca zaakceptuje tłumaczenie wykonane przez polskiego tłumacza przysięgłego i w jakiej formie ma zostać dostarczone.

Potrzebujesz poświadczonego tłumaczenia języka angielskiego?

Jestem tłumaczką przysięgłą języka angielskiego od 2004 roku. Wykonuję tłumaczenia poświadczone z języka polskiego na angielski oraz z języka angielskiego na polski dla klientów indywidualnych, firm i instytucji.

Tłumaczę między innymi dokumenty:

• urzędowe i sądowe;

• notarialne i prawne;

• medyczne;

• edukacyjne;

• samochodowe;

• biznesowe i finansowe.

Wycena może zostać przygotowana zdalnie. Prześlij czytelny skan wszystkich stron dokumentu i napisz, gdzie oraz w jakim terminie będzie potrzebne tłumaczenie. Otrzymasz informację o cenie, terminie realizacji oraz wymaganej formie przekazania dokumentu.

Jeśli natomiast interesuje Cię droga zawodowa tłumacza, przeczytaj również:

Kontakt

tel. +48 607 08 08 40

e-mail: office@martamamet.com

www.martamamet.com